ТРАНСЛІНГВІЗМ ТА ІНШОМОВНА ПІДГОТОВКА СТУДЕНТІВ
DOI:
https://doi.org/10.32782/2410-2075-2025-20.16Ключові слова:
транслінгвізм, іншомовна підготовка, ідіолект студента, білінгви, комунікативна компетентність, формування ідентичностіАнотація
Мультикультурність сучасних закладів вищої освіти потребує особливого підходу до організації освітнього процесу, який розглядає багатомовність як чинник його ефективності. З огляду на це використовують англомовний термін translanguaging, який, по-перше, вживається на позначення комплексу педагогічних практик переходу від одномовних до багатомовних стратегій і, по-друге, характеризує здатність студента під час комунікації плавно переходити від однієї мови до іншої. Мета статті полягає у студіюванні лінгводидактичного феномену транслінгвізму та вивченні його ролі в іншомовній підготовці студентів в умовах мультикультурності сучасної вищої школи. У науковій розвідці застосовано такі методи: аналіз і синтез – для формулювання вихідних положень статті; вивчення, узагальнення та систематизація зарубіжних та українських першоджерел із теми дослідження. З’ясовано, що сьогодні концепція транслінгвізму виходить за межі конкретних педагогічних практик у навчанні мов, проникаючи в різні сфери освіти. Аналізована концепція передбачає пом’якшення жорстких кордонів, які традиційно будували між мовами в освітньому контексті. Наукова новизна результатів дослідження полягає в тому, що вперше в українській педагогічній науці здійснено студіювання лінгводидактичного феномену транслігвізму. Встановлено, що рідна мова слугує корисним інструментарієм навчання іноземної мови. Транслінгвізм передбачає не просто поєднання кількох мов і культур та їх взаємодію, а радше плавне перетікання з однієї лінгвокультури в іншу, за якої студент має можливість використовувати весь свій мовний репертуар і реалізовувати особистісний потенціал. Транслінгвізм забезпечує розвиток у студентів металінгвістичного усвідомлення, що охоплює розуміння власних мовних ресурсів, сприяючи їх ефективнішому використанню. Найчастіше при цьому застосовуються такі комунікативні стратегії, як змішування та перемикання мовних кодів.
Посилання
Брага І. І. Перемикання кодів: основні напрями соціолінгвістичних досліджень. Вчені записки Таврійського національного університету імені В. І. Вернадського. Серія «Філологія. Соціальні комунікації». 2017. Т. 25 (64). № 1. Ч. 1. С. 238–242.
Селіванова О. Сучасна лінгвістика: напрями та проблеми. Полтава : Довкілля. 2008. 712 c.
Федоренко С. В. Теорія і методика формування гуманітарної культури студентів вищих навчальних закладів США : дисертація на здобуття ступеня доктора педагогічних наук. Київ, 2017. 551 с.
Baker C., Wright W.E. Foundations of Bilingual Education and Bilingualism. Multilingual Matters, 2017. 280 p. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-02258-1_2.
Canagarajah S. Translanguaging in the classroom: Emerging issues for research and pedagogy. Applied Linguistics Review. 2011. Vol. 2, № 1. P. 1–28.
Canagarajah S. Translingual Practice: Global Englishes and Cosmopolitan Relations. London, New York: Routledge, 2013. 224 p.
Cenoz J., Gorter D. Pedagogical Translanguaging. Cambridge University Press, 2021. 290 p. DOI: https://doi.org/10.1017/9781009029384.
Cook V. Using the first language in the classroom. Canadian Modern Language Review. 2001. Vol. 57. P. 403–423.
Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of Language. Cambridge University Press: Cambridge, 1987. 480 р.
Darvin R., Norton B. Identity and a model of investment in applied linguistics. Annual Review of Applied Linguistics. 2015. Vol. 35. P. 36–56. DOI: https://doi.org/10.1017/S0267190514000191.
García O. Education, Multilingualism and Translanguaging in the 21st Century. Social Justice through Multilingual Education. T. Skutnabb-Kangas, R. Phillipson, A. K. Mohanty, M. Panda (Eds.). Multilingual Matters, 2009. P. 140–158.
García O., Wei L. Translanguaging: Language, Bilingualism and Education. London: Palgrave Macmillan, 2014. 165 р.
Garcia O., Lin A. Translanguaging in Bilingual Education. Bilingual and Multilingual Education, Encyclopedia of Language and Education. García O. et al. (Eds.). Springer International Publishing AG, 2017. P. 117–128.
Harbord J. The use of the mother tongue in the classroom. ELT Journal. 1992. Vol. 46. P. 350–355.
Lin A. Beyond linguistic purism in language-in-education policy and practice: Exploring bilingual pedagogies in a Hong Kong science classroom. Language and Education. 2006. Vol. 20, № 14. Р. 287–305.
Macaro E. Analysing student teachers’ codeswitching in foreign language classrooms: Theories &decision making. The Modern Language Journal. 2001. Vol. 85, № 4. P. 531–548.
MacSwan J. A. Multilingual perspective on translanguaging. American Educational Research Journal. 2017. Vol. 54. Р. 167–201. DOI: https://doi.org/10.3102/0002831216683935.
Makalela L. Moving out of linguistic boxes: the effects of translanguaging strategies for multilingual classrooms. Language and Education. 2015. Vol. 29, № 3. P. 200–217. DOI: https://doi.org/10.1080/09500782.2014.994524.
Marrero-Colón M.B. CAL Commentary: Translanguaging: Theory, Concept, Practice, Stance or All of the Above? Center for Applied Linguistics, 2021. 15 p. URL: https://www.cal.org/wp-content/uploads/2022/05/TranslanguagingTheoryConceptPracticeStance%E2%80%A6orAlloftheAbove_CALCommentary.pdf.
Otheguy R., García O., Reid W. A translanguaging view of the linguistic system of bilinguals. Applied Linguistics Review. 2019. Vol. 10, № 4. P. 625–651. DOI: https://doi.org/10.1515/applirev-2018-0020.
Pennycook A. Global Englishes and transcultural flows. London and New York: Routledge, 2007. 189 p.
Vogel S., García O. Translanguaging. Oxford Research Encyclopedia of Education. G. Noblit & L. Moll (Eds.). Oxford University Press, 2017. DOI: https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190264093.013.181.
Wardhaugh R. Introduction to sociolinguistics. Beijing: Foreign Language Teaching and Research Press, 2000. 510 p.
Wei L. Translanguaging as a practical theory of language. Applied Linguistics. 2018. Vol. 39, № 1. Р. 9–30.
Williams C. Secondary education: Teaching in the bilingual situation. The language policy: Taking stock. C. Williams, G. Lewis, C. Baker (Eds.). Llangefni, Wales: CAI, 1996. P. 193–211.




